Uitzonderingen op de Wet gelijke behandeling leeftijd (WGBL)
Werkgevers moeten hun werknemers gelijk behandelen. Een van de regels is dat zij geen onderscheid maken op basis van leeftijd. De meeste werkgevers zijn op de hoogte van deze Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid (WGBL). Minder bekend is echter dat er wel degelijk uitzonderingen op deze regel zijn, mits er een goede reden aan ten grondslag ligt.
Volgens de WGBL is discriminatie (direct of indirect) op grond van leeftijd verboden bij het aanbieden van werk en tijdens het dienstverband. Het hanteren van een leeftijdsgrens is alleen toegestaan wanneer daar een ‘objectieve rechtvaardiging’ voor aanwezig is, die voldoet aan een aantal criteria.
Voorwaarde is dat het onderscheid moet worden gerechtvaardigd door een legitiem doel. Daarnaast dient het leeftijdsonderscheid passend en noodzakelijk te zijn.
Direct en indirect onderscheid
Voor werkgevers en werknemers is vaak nog onduidelijk wat is toegestaan en wat niet. Dat heeft twee oorzaken.
Ten eerste ontstaat onderscheid in leeftijd niet alleen door het hanteren van leeftijdsgrenzen of geboortedata, maar ook door het gebruik van (schijnbaar neutrale) criteria, zoals arbeidsjaren (anciënniteit) en datum indiensttreding, die beide een indirect onderscheid naar leeftijd kunnen bewerkstelligen.
Reden voor de onduidelijkheid komt ook omdat onderscheid naar leeftijd in arbeidsvoorwaarden niet op voorhand verboden is en kan worden getoetst aan de ‘objectieve rechtvaardiging’.
De uitzonderingen
Leeftijdsonderscheid kan voorkomen in verschillende onderdelen van het arbeidsproces, zoals bij toegang tot arbeid (werving, selectie, aanstelling, arbeidsbemiddeling) en tijdens de arbeidsovereenkomst (arbeidsvoorwaarden en scholing).
Toegang tot arbeid
Als een functie inhoudt dat er met gevaarlijke machine gewerkt moet worden, is dat reden om sollicitanten onder een bepaalde leeftijdsgrens uit te sluiten. Het is verboden dat jeugdigen werken met gevaarlijke machines. De overheid kan werkgelegenheidsbeleid voeren dat specifiek gericht is op het bevorderen van de arbeidsdeelname van een bepaalde leeftijdsgroep. Als vanwege een dergelijke reden voor een vacature een specifieke leeftijdsgrens wordt gehanteerd, moet de werkgever de motivatie daarvoor uitdrukkelijk bij de vacature vermelden.
Tijdens de arbeidsovereenkomst
Loonstijgingen gerelateerd aan toename van de arbeidsjaren (anciënniteit) is doorgaans objectief gerechtvaardigd, op grond van verschil in ervaring. Het (mede) stellen van leeftijdsgrenzen voor het volgen van onder meer opleidingen en cursussen gedurende de arbeidsrelatie is verboden, tenzij er een objectieve rechtvaardiging is voor het leeftijdsonderscheid. Dit moet per geval worden beoordeeld.
Lees ook: Gelijke behandeling op de werkvloer »
Bron: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
