Wat is belastingfraude precies?
Bij belastingfraude probeert een persoon bewust belasting te ontduiken of te verminderen. Dat kan een particulier zijn, maar ook een ondernemer, bedrijf, organisatie of andere rechtspersoon. Het verschil tussen een vergissing en fraude zit vooral in de opzet: wist je wat je deed en was het doel om minder belasting te betalen?
Een fout in de administratie of een vergeten factuur is meestal geen fraude, maar kan wel leiden tot een correctie of boete. Zodra er sprake is van opzettelijk handelen, zoals het verzwijgen van inkomsten of het indienen van valse facturen, kan het een misdrijf zijn. Of er opzet in het spel is, is bepalend bij de afhandeling.
Lees ook: Controle Belastingdienst: hoe groot is de kans en hoe ga je ermee om?
Belastingontwijking versus belastingontduiking
De grens tussen slim gebruikmaken van de regels en fraude plegen is dun.
- Belastingontwijking: je blijft binnen de wetgeving, maar benut fiscale mogelijkheden als middel om minder belasting te betalen. Denk aan het gebruik van aftrekposten of fiscale regelingen.
- Belastingontduiking: je overtreedt de wet om belasting te vermijden. Dat is strafbaar.
De Belastingdienst kijkt dus niet alleen wat je doet, maar vooral waarom je het doet en wat je belang erbij is.
Fout in de aangifte: overtreding of misdrijf?
Belastingfouten kunnen worden gezien als een overtreding of als een misdrijf.
- Een overtreding is bijvoorbeeld het niet tijdig of onvolledig beantwoorden van vragen van de Belastingdienst, of het niet (lang genoeg) bewaren van je administratie.
- Een misdrijf is ernstiger en gaat altijd gepaard met opzet. Denk aan het bewust niet doen van aangifte, of het opzettelijk onjuist invullen van de cijfers en winst.
Bij een overtreding krijg je meestal een boete. Bij een misdrijf kan de officier van justitie besluiten tot strafrechtelijke vervolging — met mogelijk een gevangenisstraf als gevolg.
Nieuwe vormen van fraude met belasting
De Belastingdienst en de FIOD blijven alert op nieuwe constructies. Een actueel voorbeeld is dividendstripping, waarbij meerdere partijen samenwerken om onterecht dividendbelasting terug te vragen.
Ook internationale brievenbusbedrijven, valse kostenfacturen en het verzwijgen van inkomsten uit het buitenland zijn bekende vormen van fiscale fraude.
Fraude en witwassen
Geld dat door belastingfraude is verkregen, wordt vaak witgewassen om het legaal te kunnen gebruiken. Denk aan het kopen van dure spullen of vastgoed. Daarom geldt fraude plegen vaak als gronddelict voor witwassen. Dezelfde methodes — buitenlandse rekeningen, nepbedrijven, contante betalingen — komen in beide gevallen terug.
Wie betrapt wordt op belastingfraude, loopt dus ook risico op vervolging wegens witwassen.
Wie pakt belastingfraude aan?
De FIOD (Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst) onderzoekt signalen van frauduleuze zaken. Die meldingen komen van inspecteurs, de politie of via andere bronnen zoals banken, accountants of belastingadviseurs. Op basis van het onderzoek besluit de officier van justitie of strafrechtelijke vervolging volgt.
Meldingsplicht bij ongebruikelijke transacties
Sommige beroepsgroepen — waaronder belastingadviseurs, accountants en administratiekantoren — zijn verplicht om ongebruikelijke transacties te melden op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Zij doen dat bij de Financial Intelligence Unit (FIU-NL).
Een melding is verplicht zodra er een redelijk vermoeden is van opzet. Een duidelijke vergissing is geen meldingsplichtige transactie, maar zodra iets verdacht oogt, moeten ze het bekend maken.
Whitepaper Belastingwijzigingen
Fiscale strafbeschikking van de Belastingdienst
Niet elk geval van fraude komt voor de rechter. De Belastingdienst kan ook een fiscale strafbeschikking opleggen — vaak een geldboete.
Verzet tegen een fiscale strafbeschikking: hoe werkt het?
Als je een fiscale strafbeschikking (FSB) krijgt kun je meestal binnen 2 weken verzet aantekenen. Die termijn gaat lopen vanaf het moment dat je de beschikking hebt ontvangen. Verzet indienen doe je bij de officier van justitie, niet bij de Belastingdienst. Op de FSB staat hoe je dit moet doen. Voeg in ieder geval een kopie of duidelijke omschrijving van de FSB toe en vermeld je bezwaren, zoals een te hoge boete of het ontbreken van schuld.
Dien je geen verzet in, of ben je te laat? Dan wordt de FSB definitief en kun je niets meer doen. Ook na betaling vervalt het recht op verzet.
Uitzondering:
Is de boete niet hoger dan 340 euro en vond de overtreding maximaal 4 maanden voor het verzenden van de FSB plaats? Dan heb je 6 weken de tijd om verzet in te dienen.
Praktisch advies om je bedrijf verre van fraude te houden
Belastingfraude loont nooit. Niet alleen vanwege de hoge boetes of kans op strafvervolging, maar ook omdat het je reputatie schaadt. Zorg dus dat:
- je administratie volledig en controleerbaar is
- je altijd tijdig en correct aangifte doet
- je de juiste informatie en gegevens doorgeeft
- je professioneel advies vraagt bij twijfel over aftrekposten of constructies
Zo voorkom je dat jouw onderneming onbedoeld in de buurt komt van fraude — en kun je met een gerust hart verder ondernemen.
