Wat is een preventiemedewerker?
De preventiemedewerker is een interne deskundige die de werkgever ondersteunt bij het verbeteren van arbeidsomstandigheden en het verkleinen van risico’s. Zijn of haar wettelijke taken zijn:
- Adviseren en samenwerken met arbodeskundigen en de ondernemingsraad (of personeelsvertegenwoordiging) over maatregelen.
- Het (mede) uitvoeren van preventieve arbo-acties op de werkvloer voor je werknemers.
- Meewerken aan het opstellen en uitvoeren van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
Met een risico-inventarisatie en -evaluatie breng je alle mogelijke arbeidsrisico’s op de werkplek in kaart. Een RI&E is verplicht vanuit de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) voor iedere werkgever.
Aan de slag met verplichte RI&E: zo werkt het.
Let op!
De werkgever zelf blijft altijd eindverantwoordelijk. De preventiemedewerker ondersteunt en is een adviseur en uitvoerder, geen vervanger van de werkgeversverantwoordelijkheid.
Nauw samenwerken met personeel
Is er geen OR, dan is de personeelsvertegenwoordiging (pvt) de samenwerkingspartner van de preventiemedewerker. Is er ook geen pvt, dan zijn het belanghebbende werknemers waar de preventiemedewerker aan adviseert en mee samenwerkt. Die hebben direct te maken met het onderwerp, bijvoorbeeld hun werkplek of werkzaamheden.
Wie mag preventiemedewerker zijn?
In principe komt de preventiemedewerker uit je eigen organisatie. Meestal combineert hij of zij de rol met het reguliere werk.
- Kleine organisaties (< 25 werknemers): de werkgever mag zelf preventiemedewerker zijn, met voldoende kennis, ervaring en middelen.
- Grotere organisaties: kies iemand uit je team die het werkproces goed kent.
- Alleen als het écht niet anders kan, mag je de rol volledig uitbesteden aan een externe deskundige of arbodienst.
Whitepaper Controle Belastingdienst
Basisvoorwaarden
De Arbowet schrijft voor dat een preventiemedewerker voldoende deskundigheid, ervaring en middelen moet hebben om het werk goed te doen. Dat betekent in de praktijk:
Voldoende deskundigheid
- Geen vaste opleidingseisen, maar wel up-to-date vaardigheden en kennis van arbo en veiligheid.
- Zorg voor periodieke bijscholing, zeker bij veranderende wetgeving of nieuwe risico’s.
Voldoende ervaring
Nieuwe preventiemedewerkers hebben vaak begeleiding nodig. Regel interne inwerkprogramma’s of laat ze meelopen met een arbodeskundige.
Voldoende uitrusting
- Denk aan toegang tot arbo-software, meetapparatuur en beschermingsmiddelen.
- Digitale tools voor RI&E en incidentregistratie zijn in 2025 bijna onmisbaar.
Voldoende capaciteit
Afhankelijk van het aantal medewerkers en de risico’s kan één preventiemedewerker te weinig zijn.
Voldoende tijd
Plan uren vrij in het werkrooster, zodat preventietaken niet ‘erbij’ moeten gebeuren.
Goede organisatie
Leg afspraken vast in je RI&E en het arbobeleid, inclusief het bijbehorende plan van aanpak en welke taken de preventiemedewerker moet vervullen.
Onafhankelijkheid en bescherming
Een preventiemedewerker moet zijn werk onafhankelijk kunnen doen. De werkgever mag hem of haar niet onder druk zetten om risico’s te negeren of maatregelen te versoberen.
- De preventiemedewerker mag niet benadeeld worden vanwege zijn adviezen.
- Er geldt ontslagbescherming, vergelijkbaar met leden van de ondernemingsraad.
Meer aandacht voor veilig werken
Met de groeiende aandacht voor duurzame inzetbaarheid, mentale gezondheid en hybride werken, wordt van preventiemedewerkers verwacht dat ze breder kijken dan alleen fysieke veiligheid. Denk aan het voorkomen van burn-outs, het inrichten van ergonomische thuiswerkplekken en het signaleren van psychosociale risico’s.
De medewerker neemt preventieve maatregelen voor een gezonde werkplek. Zoals persoonlijke beschermingsmiddelen aanschaffen bij werknemers die in aanraking komen met gevaarlijke stoffen, het voorkomen van te grote fysieke belasting, voorlichting en andere maatregelen voor veilig werken.
Bovendien houdt de Inspectie SZW in 2025 vaker steekproeven. Bedrijven die hun RI&E niet op orde hebben of geen preventiemedewerker kunnen aanwijzen, riskeren forse boetes.
