Zeker bij een eenmanszaak, vof of maatschap kan het slim zijn om ruim van tevoren advies in te winnen. Trek daarom minimaal een jaar uit voor de voorbereiding als je met je onderneming stopt. Bij een bv kan een volledige afwikkeling zelfs meerdere jaren duren.
Bedrijf stoppen: opheffen, verkopen of overdragen?
De manier waarop je stopt met je bedrijfsactiviteiten, bepaalt grotendeels de financiële gevolgen.
Globaal heb je drie opties: de onderneming beëindigen of de onderneming verkopen of overdragen aan bijvoorbeeld een partner, medewerker of kind.
Bij een bv verkoop je meestal de aandelen. Bij een eenmanszaak, vof of maatschap draag je meestal de activa en passiva over, zoals inventaris, voorraden, klantenbestanden en schulden.
Lees ook:
- Stoppen met een eenmanszaak: in 7 stappen je bedrijf netjes afronden
- Gecontroleerd je bedrijf beëindigen: zo voorkom je de ellende van een faillissement
Let op de stakingswinst als je gaat stoppen
Als je stopt met ondernemen, krijg je meestal te maken met stakingswinst. Dat is het verschil tussen:
- de boekwaarde van je onderneming
- en de werkelijke waarde op het moment van verkoop of beëindiging
Ook stille reserves, goodwill en fiscale reserves tellen mee. Over de stakingswinst betaal je inkomstenbelasting. Omdat het vaak om een groot bedrag ineens gaat, kan een deel in het hoogste belastingtarief vallen.
Het berekenen van de stakingswinst is complex. Denk aan:
- goodwill
- fiscale oudedagsreserve
- desinvesteringsbijtelling
- de waarde van bedrijfsmiddelen
- privéonttrekkingen
Een boekhouder, fiscalist of accountant kan helpen om fouten en onnodig hoge belastingheffing te voorkomen.
Welke fiscale voordelen zijn er?
De fiscus kent verschillende regelingen die de belastingdruk kunnen verlagen.
Stakingsaftrek
Stop je met ondernemen? Dan heb je één keer in je leven recht op stakingsaftrek. In 2026 bedraagt die aftrek maximaal 3.630 euro. Hiervoor hoef je niet aan het urencriterium te voldoen.
Stakingslijfrente
Je kunt een deel van de stakingswinst gebruiken voor een lijfrente. De premie die je betaalt, mag je onder voorwaarden aftrekken van de winst.
Dat kan aantrekkelijk zijn als je:
- minder belasting ineens wilt betalen
- inkomen voor later wilt opbouwen
- de belastingheffing wilt spreiden
Hoeveel je precies mag aftrekken, hangt af van onder meer je leeftijd en de hoogte van de stakingswinst.
Bedrijf overdragen zonder direct belasting te betalen
In sommige situaties kun je belastingheffing uitstellen.
Doorschuiffaciliteit
Draag je jouw onderneming over aan een medeondernemer, een werknemer, je partner of een familielid?
Dan kun je mogelijk gebruikmaken van de doorschuiffaciliteit. De opvolger neemt dan de onderneming over tegen de bestaande boekwaarden. Daardoor hoef je niet direct inkomstenbelasting te betalen over de stakingswinst.
Voorwaarden zijn onder meer dat er vaak al langere tijd wordt samengewerkt. De Belastingdienst moet akkoord gaan met deze geruisloze doorschuiving.
Geruisloos doorschuiven: geen belasting over stakingswinst.
Overdracht aan een bv
Breng je jouw onderneming in een bv onder? Dan kun je soms ook belastingheffing uitstellen. Voorwaarde is wel dat je de ontvangen aandelen meestal minimaal drie jaar behoudt.
Verkopen tegen winstrecht
Je kunt jouw onderneming ook verkopen tegen een winstrecht. Je ontvangt dan niet direct een volledige koopsom, maar krijgt gedurende een bepaalde periode een percentage van de winst.
Dat kan fiscaal aantrekkelijk zijn, omdat je de belastingheffing spreidt over meerdere jaren. Zeker rond de pensioenleeftijd kan dat voordelig uitpakken.
Daar staat tegenover dat je afhankelijk blijft van het succes van de opvolger. Goede contractafspraken zijn daarom essentieel.
Verhuren van je onderneming
Soms is verhuren een alternatief voor direct stoppen. Bijvoorbeeld als een opvolger de financiering nog niet rond krijgt.
Voordelen:
- je behoudt inkomsten
- de onderneming blijft voorlopig bestaan
Nadelen zijn er ook:
- je blijft risico lopen
- je blijft ondernemer voor de Belastingdienst met alle bijkomende verplichtingen
- bij een latere verkoop volgt alsnog afrekening over de stakingswinst
Laat daarom altijd een goed huur- of exploitatiecontract opstellen.
Let op: de investeringsaftrek
Heb jij de afgelopen vijf jaar investeringsaftrek gekregen? Dan kan een deel daarvan terugbetaald moeten worden via de desinvesteringsbijtelling. Dat speelt bijvoorbeeld bij: de verkoop van machines, de inventaris, bedrijfsauto’s en andere bedrijfsmiddelen.
Regel ook deze praktische zaken
Bij stoppen met ondernemen komt meer kijken dan alleen belastingzaken.
Denk ook aan:
- uitschrijven bij de Kamer van Koophandel
- afmelden bij de Belastingdienst
- beëindigen van verzekeringen
- opzeggen van lopende contracten
- afwikkelen van lease- en huurverplichtingen
- ontslag van personeel via UWV
- informeren van klanten en leveranciers
Controleer ook of vergunningen, abonnementen en zakelijke bankrekeningen nog doorlopen.
Neem de tijd als je gaat stoppen met je bedrijf
Veel ondernemers onderschatten hoeveel werk komt kijken bij bedrijfsbeëindiging en waar je allemaal mee te maken krijgt. Een goede planning geeft rust en voorkomt dure fouten.
Zeker in bijzondere situaties met onroerend goed, personeel of een bedrijfsoverdracht is deskundig advies meestal geen overbodige luxe.
