Voor ondernemers is dat extra belangrijk. Want als jij uitvalt, moeten betalingen, overeenkomsten en beslissingen binnen het bedrijf vaak gewoon doorgaan.
Wat is een levenstestament?
Een levenstestament is een juridisch document waarin je vastlegt wie jou mag vertegenwoordigen als je wilsonbekwaam wordt. Dat betekent dat je tijdelijk of permanent niet meer zelfstandig beslissingen kunt nemen.
In het levenstestament staat onder meer:
- welke persoon namens jou mag handelen
- welke rechten en bevoegdheden diegene krijgt
- vanaf welk moment de volmacht geldt
- welke wensen en voorwaarden je hebt
Het document werkt alleen tijdens je leven. Na overlijden geldt je gewone testament.
Waarom is een levenstestament belangrijk?
Zonder levenstestament moet de familie meestal naar de rechter. De kantonrechter kan dan een bewindvoerder aanwijzen die jouw financiële zaken beheert. Voor belangrijke beslissingen is vaak toestemming van de rechtbank nodig.
Dat kost tijd en levert extra regelgeving en administratie op. Zeker ondernemers lopen dan risico’s. Denk aan:
- overeenkomsten die niet uitgevoerd kunnen worden
- medewerkers die wachten op besluiten
- klanten die geen antwoord krijgen
- investeringen die stilvallen
Met een levenstestament voorkom je veel onzekerheid.
Wat kun je vastleggen?
Je kiest zelf welke bevoegdheden iemand krijgt. Je kunt het heel uitgebreid of juist beperkt regelen.
Veel mensen leggen bijvoorbeeld vast dat een gevolmachtigde:
- betalingen mag doen
- belastingzaken mag regelen
- verzekeringen mag afsluiten
- bankzaken mag uitvoeren
- overeenkomsten mag ondertekenen
- onroerend goed mag verkopen of verhuren
Ook kun je voorwaarden opnemen. Bijvoorbeeld dat grote beslissingen alleen genomen mogen worden na overleg met familie of een adviseur.
Extra belangrijk voor ondernemers
Voor ondernemers heeft een levenstestament vaak nog meer invloed. Als directeur of eigenaar neem je dagelijks beslissingen die belangrijk zijn voor medewerkers, klanten en leveranciers.
Daarom kun je ook zakelijke zaken vastleggen, zoals:
- wie het bedrijf tijdelijk aanstuurt
- wie contracten mag tekenen
- welke investeringen toegestaan zijn
- hoe iemand moet omgaan met aandelen of stemrechten
Let wel op dat het levenstestament aansluit op andere documenten binnen het bedrijf. Denk aan statuten van de bv, een aandeelhoudersovereenkomst of afspraken binnen een vof.
Via de notaris of zelf opstellen?
Je kunt zelf een document opstellen. Toch kiezen de meeste mensen voor een notaris. Dat geeft meer zekerheid.
De notaris controleert namelijk:
- je identiteit
- of je wilsbekwaam bent
- of de inhoud juridisch klopt
Daarnaast kan het levenstestament worden ingeschreven in het Centraal Levenstestamentenregister. Dat register is gekoppeld aan de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie en maakt het makkelijker voor organisaties, banken en zorginstellingen om het document te vinden.
Het document zelf staat niet openbaar opgeslagen. Alleen het bestaan ervan is geregistreerd.
Wanneer gaat een levenstestament in?
Dat bepaal je zelf. De volmacht kan meteen ingaan zodra je het levenstestament ondertekent. Je kunt ook vastleggen dat de volmacht pas geldt in specifieke situaties die in het document zijn omschreven. Bijvoorbeeld zodra een arts vaststelt dat je wilsonbekwaam bent
Welke keuze het beste past, hangt af van jouw situatie, wensen en het doel van het levenstestament.
Wat kost een levenstestament?
De kosten verschillen per notaris en hangen af van de inhoud. Meestal liggen de kosten tussen enkele honderden euro’s en ruim duizend euro als er uitgebreide voorwaarden of meerdere personen betrokken zijn.
Vaak kun je besparen door in één keer ook andere documenten te laten opstellen, zoals een testament of samenlevingscontract.
Schenkingen en erfbelasting
Een levenstestament kan ook fiscale voordelen opleveren. Je kunt namelijk vastleggen dat de gevolmachtigde namens jou schenkingen mag doen uit je vermogen.
Denk bijvoorbeeld aan schenkingen aan kinderen of kleinkinderen binnen de jaarlijkse schenkingsvrijstelling. Dat kan op meerdere manieren helpen:
- erfbelasting beperken
- vermogen verlagen
- de eigen bijdrage voor langdurige zorg beperken
Zonder levenstestament is dit vaak lastiger. Een door de rechter benoemde bewindvoerder heeft voor schenkingen meestal eerst toestemming van de kantonrechter nodig.
Denk ook aan onroerend goed
Onroerend goed is een belangrijk aandachtspunt binnen een levenstestament. Zeker voor ondernemers met een bedrijfspand of meerdere woningen.
Je kunt bijvoorbeeld vastleggen:
- of een woning of bedrijfspand verkocht mag worden
- of verhuur de voorkeur heeft
- wie de hypotheek mag aanpassen of oversluiten
Dat voorkomt problemen als snelle beslissingen nodig zijn. Zonder volmacht kan zelfs een partner soms niet zelfstandig zulke keuzes maken.
Belangrijk: stem het af met je testament na overlijden
Een levenstestament geldt alleen tijdens je leven. Na overlijden stopt de volmacht automatisch en treedt het gewone testament in werking.
Daarom is het belangrijk dat beide documenten goed op elkaar aansluiten. Zo voorkom je dat afspraken elkaar tegenspreken of dat nabestaanden later tegen onduidelijkheden aanlopen.
Whitepaper Controle Belastingdienst
Veelgestelde vragen over een levenstestament
Geldt een levenstestament automatisch in heel Nederland?
Ja. Een Nederlands levenstestament kan overal in Nederland gebruikt worden. In het buitenland kunnen andere regels gelden. Heb je bijvoorbeeld bezit in Italië of een ander land, dan is extra advies verstandig.
Kan ik meerdere personen aanwijzen?
Ja. Je kunt één persoon aanwijzen, maar ook meerdere mensen voor vertegenwoordiging benoemen.
Kun je een levenstestament aanpassen?
Ja. Zolang je wilsbekwaam bent, kun je het document wijzigen of intrekken.
Is een levenstestament bij wet verplicht?
Nee. Maar zonder regeling moet de rechter meestal beslissen wie jouw belangen behartigt.
